Minder gezond dan gedacht 3

Na twee eerdere brieven, waarin ik begon een antwoord te geven op de vraag of de nieuwe hype – lectine-vrij eten (wat utopisch is) – effectief kan zijn voor het verbeteren van de gezondheid, voor het verbeteren van de darm en voor het verminderen van ontstekingen, krijg je hier een laatste onderdeel van dat antwoord.

Hoe meer ik me verdiep in het onderwerp ‘lectine’, hoe meer het bevestigt dat Professor Ehret 100 jaar geleden het volledig bij het rechte eind had. Zuivel, vetten, granen, peulvruchten, als bron van ontstemingsbevorderende actie. We hebben gezien dat bij peulvruchten daar iets aan te doen is door weken, kiemen, koken. Dat geldt ook zo voor granen.

Op basis van onderzoek lijkt zuivel de hoogste totale bron van lectines in dierlijke voeding te zijn. Zoogdieren produceren melk om hun pasgeborenen te voeden. Omdat reproductie de belangrijkste taak van een dier in het leven is, is het interessant om op te merken dat het ook het belangrijkste gebruik van lectines inhoudt – de moedermelk zit er vol mee. Dit voorkomt dat roofdieren – andere soorten – die melk beschouwen als hun potentiële voedselbron. Dat zorgt ervoor dat de pasgeborene eerder deze vitale voedselbron krijgt, dan iemand anders. Houd er rekening mee dat “roofdieren” soms microscopische organismen zijn, zoals slechte bacteriën en schimmelinfecties in het spijsverteringskanaal van een baby.

Dus waarom zijn deze melklectines voedzaam voor de baby, terwijl ze potentieel giftig zijn voor een andere soort? Dat is hoe lectines werken. Ze zorgen ervoor dat het eten goed is voor wie het moet krijgen, maar niet voor iedereen.

Is lectine hetzelfde als lecithine? Nee, ze lijken op elkaar, maar zijn compleet verschillende dingen. Terwijl de eerste een suikerbindend eiwit is, is de laatste – lecithine – een generieke term voor een brede categorie geelachtig bruine lipiden (vetten) die zowel in planten als dieren voorkomen.

Granen

Tarwe is het basisvoedsel voor 35% van de wereldbevolking. Geraffineerde tarweproducten hebben een hoge glycemische index, waardoor de bloedsuiker kan stijgen. Ze zijn ook ontdaan van alle voedingsstoffen. Volkoren heeft een vergelijkbare GI, maar is rijk aan vezels, wat gunstige effecten kan hebben op de darmgezondheid.

Sommige mensen hebben moeite met het verteren van gluten, een eiwit dat voorkomt in tarwe. In Glutenvrij is uitvoerig beschreven wat gluten is, wat het doet en de potentiële gevaren die het met zich brengt. Daar vind je de argumenten om gluten te vermijden en binnen de granen te kiezen voor glutenvrije varianten.

Volkoren kan een goede bron zijn van veel vitamines en mineralen, zoals selenium, koper en folaat. Volkoren bevat ook antioxidanten zoals ferulazuur, dat is gekoppeld aan een vermindering van hartaandoeningen. 

Rauwe tarwe, vooral tarwekiemen, bevat veel lectines, met ongeveer 300 mcg tarwe-lectines per gram. Het lijkt er echter op dat de lectines bijna volledig worden geëlimineerd door koken en verwerken. Volkorenmeel heeft een veel lager lectinegehalte van ongeveer 30 mcg per gram.

Omdat de meeste volkorenproducten die je eet gekookt zijn, is het niet waarschijnlijk dat lectines een aanzienlijk probleem vormen.Volkorenproducten kunnen veel gezondheidsvoordelen bieden. Hun lectine-inhoud wordt bijna volledig geëlimineerd door koken en verwerken.

Pinda’s

In tegenstelling tot sommige andere voedingsmiddelen in deze lijst, lijken de lectines in pinda’s niet te worden verminderd door verhitting. Een onderzoek wees uit dat nadat deelnemers 200 gram rauwe of geroosterde pinda’s aten, lectines in hun bloed werden gevonden, wat aangeeft dat ze vanuit de darm waren in de bloedbaan waren gekomen. Een reageerbuisstudie wees uit dat pinda-lectines de groei in kankercellen verhoogden. Dit, naast het bewijs dat lectines van pinda’s in de bloedbaan kunnen komen, heeft sommige mensen ertoe gebracht te geloven dat lectines kanker kunnen stimuleren om zich in het lichaam te verspreiden.

Deze studie werd echter uitgevoerd met hoge doses pure lectines die rechtstreeks op kankercellen werden geplaatst. Er zijn nog geen studies gedaan naar de exacte effecten bij mensen. Wat ook moet opgemerkt worden is de enorme verscheidenheid in de lectines. De ene lectine is de andere niet…

Tomaten

Tomaten bevatten veel vezels en zijn rijk aan vitamine C, waarbij één tomaat ongeveer 28% van de aanbevolen dagelijkse inname levert. Ze zijn ook een goede bron van kalium, folaat en vitamine K1. Een van de meest bestudeerde verbindingen in tomaten is het antioxidant lycopeen. Het is gebleken dat het ontstekingen en hartaandoeningen vermindert, en studies hebben aangetoond dat het kan beschermen tegen kanker).

Tomaten bevatten ook lectines, hoewel er geen direct bewijs is dat ze negatieve effecten op mensen hebben. De beschikbare studies zijn uitgevoerd op dieren of in reageerbuizen. In één onderzoek met ratten bleken tomatenlectines te binden aan de darmwand, maar leken geen schade aan te richten. Een ander onderzoek wees uit dat tomatenlectines erin slagen om de darm te passeren en in de bloedbaan te komen nadat ze zijn gegeten.

Sommige mensen lijken inderdaad op tomaten te reageren, maar dit is waarschijnlijk te wijten aan iets dat pollen-voedselallergiesyndroom of oraal allergiesyndroom wordt genoemd. Bovendien worden tomaten in 90% van de gevallen slecht gecombineerd te worden met zetmeelhoudende voeding.

Sommige mensen hebben tomaten en andere nachtschadegroenten in verband gebracht met ontstekingen, zoals die bij artritis. Tot dusverre heeft geen formeel onderzoek deze link ondersteund. Dit kan ook te maken hebben met een overdosis aan vruchtenzuren, dit in combinatie met de in het lichaam geproduceerde zuren, als gevolg van de eiwit- en vetvertering, een overlast vormen.

Aardappelen

Aardappelen zijn een ander lid van de nachtschadefamilie. Ze zijn een populair voedsel en worden in vele vormen gegeten. Aardappelen zijn met de schil gegeten en vormen een goede bron van vitamines en mineralen. Ze bevatten een hoog kaliumgehalte, waarvan is aangetoond dat het het risico op hartaandoeningen vermindert. Ze zijn ook een rijke bron van vitamine C en folaat. Vooral de pel bevat veel antioxidanten, zoals chlorogeenzuur. Deze verbinding is in verband gebracht met een vermindering van het risico op hartaandoeningen, diabetes type 2 en de ziekte van Alzheimer.

Aardappelen hebben aangetoond dat ze het gevoelen van verzadiging vergroten, wat kan helpen bij het afvallen. Dat gezegd hebbende, het is belangrijk om te overwegen hoe ze worden gekookt.

Aardappelen bevatten lectines die bestand zijn tegen hitte. Ongeveer 20-30% van hun lectinegehalte blijft achter na het koken.

Net als bij tomaten, hebben een klein aantal mensen last van bijwerkingen wanneer ze aardappelen eten. Voor de meeste mensen hebben aardappelen geen nadelige gevolgen. Uit onderzoek bleek dat sommige soorten aardappelen verband hielden met een vermindering van de ontsteking. Bij aardappelen lijkt me van groot belang om erop toe te zien dat het rijpe aardappels zijn, zonder groene plekken. Aardappels moeten in het donker bewaard worden. Zie hiervoor ook NatuurStemmingen Echt Eten.

Slechts ongeveer een derde van het voedsel dat je eet, bevat waarschijnlijk een aanzienlijke hoeveelheid lectines. Deze lectines worden vaak volledig geëlimineerd door bereidingsprocessen zoals weken, koken, kiemen en fermentatie. Deze processen maken het voedsel veilig, zodat ze bij 99% van de mensen geen nadelige gevolgen hebben.

Granen, nachtschade en zuivelproducten worden al lang als de ergste onderzocht. Dat kan echter een voorbarige conclusie zijn. Wetenschappers hebben zich daar aanvankelijk op gericht, omdat hun percentage duidelijk hoog was. Maar minder betekent niet noodzakelijkerwijs beter, omdat de soorten lectine verschillen per voedsel. Sommige lectines hebben een hoogst giftig karakter, terwijl andere goedaardig zijn. De meeste hebben weinig tot geen onderzoek achter de rug. Ga je op deze manier de voeding onderzoeken – en niet alleen op de lectine – krijg je een verzameling voor en tegens over bijna alle voedingsmiddelen. Het eindresultaat is dat fruit de meeste positieve quoteringen krijgt en de minste negatieve.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s